Morbus Sever: hielklachten bij kinderen behandelen in Haarlem

Wat is Morbus Sever?

Morbus Sever, officieel apophysitis calcanei, is een irritatie van de apofyse aan de achterzijde van het hielbeen (calcaneus). De apofyse is een groeipunt van bot dat tijdens de groeispurt nog niet volledig is verbeend. De achillespees en de plantairfascia hechten beide aan op of vlakbij dit groeipunt en oefenen bij elke stap trekkrachten uit.

Bij kinderen die intensief sporten, neemt die trekkracht sterk toe. Het nog zachte groeibot kan dit niet altijd bijhouden. Het gevolg is een prikkelreactie in het groeipunt: pijn aan de achter- en onderzijde van de hiel, die optreedt tijdens of na sport.

De klacht is niet gevaarlijk en tast de botgroei zelf niet aan. Zodra de apofyse volledig verbeend is, verdwijnt de pijn.

Oorzaken

Morbus Sever ontstaat door een combinatie van groei en belasting:

• Groeispurt, waarbij de botten sneller groeien dan de spieren en pezen zich aanpassen
• Intensief sporten op harde ondergronden, zoals voetbal, basketbal of hardlopen
• Strakke kuitspieren, die de trekkracht op het hielbeen verhogen
• Weinig demping in het schoeisel of versleten sportzolen
• Overpronatie, waarbij de voet naar binnen kantelt bij het lopen
• Plotselinge toename van trainingsbelasting aan het begin van een sportseizoen

Symptomen

De klachten zijn herkenbaar en hangen samen met sportbelasting:

• Pijn aan de achter- en onderzijde van de hiel, soms aan beide hielen tegelijk
• Pijn die tijdens of na sport optreedt en na rust vermindert
• Pijn bij het samenknijpen van de zijkanten van de hiel (een kenmerkend teken)
• Uw kind loopt op de tenen om de hiel te ontlasten
• Stijfheid in de ochtend of na lang zitten, die na een paar stappen afneemt

Hoe stel ik de diagnose?

De diagnose stel ik op basis van een combinatie van:

1. 1.Vragengesprek: wanneer begon de pijn, welke sporten beoefent uw kind, hoe is de pijn in relatie tot inspanning en rust?
2. 2.Lichamelijk onderzoek: palpatie van het hielbeen, de squeeze-test (druk van beide kanten op de hiel), beweeglijkheid van de enkel
3. 3.Loopanalyse en drukplaat: is er sprake van overpronatie? Hoe wordt de voet belast bij het lopen?
4. 4.Schoenbeoordeling: hoe slijten de zolen, is er voldoende demping aanwezig?

Een röntgenfoto is voor de diagnose Morbus Sever doorgaans niet nodig. Bij twijfel over een andere oorzaak kan ik verwijzen naar de huisarts of kinderarts.

Mijn behandeling bij Podotherapie Holthuis

Na het onderzoek stel ik een behandelplan op dat aansluit bij de sportbelasting en de leefstijl van uw kind. Mogelijke onderdelen:

• Steunzolen op maat met hieldempende inleg of hakverhoging: vermindert de trekkracht van de achillespees op het groeipunt en dempt de schokbelasting. Meer over steunzolen →
• Schoenadvies: goed dempend sportschoeisel is essentieel. Ik beoordeel de huidige schoenen van uw kind en adviseer indien nodig over vervanging
• Belastingadvies: soms is tijdelijke aanpassing van het sportschema zinvol, zodat het groeipunt kan herstellen
• Oefenprogramma: kuitrekoefeningen verminderen de trekkracht op het hielbeen. Ik leg ze uit en laat ze oefenen zodat u thuis kunt begeleiden

Oefeningen voor uw kind

Deze oefeningen zijn algemene adviezen. Bij twijfel of klachten die verergeren tijdens uitvoering, stop en maak een afspraak voor persoonlijk advies.

De kuitrekoefeningen hieronder verminderen de trekkracht op het groeipunt aan de achterzijde van het hielbeen. Laat uw kind ze dagelijks uitvoeren en begeleid hem of haar daarbij, zodat de uitvoering klopt.

1. 1. Kuitrek gastrocnemius (gestrekt been)

   Laat uw kind met beide handen tegen een muur leunen. Stap met het aangedane been naar achteren en druk de hiel stevig in de grond. Het achterste been blijft gestrekt. Houd de rek 30 seconden vast. Herhaal 3 keer per been, tweemaal per dag. Deze rek ontlast de gastrocnemius, de bovenste kuitspier, die via de achillespees op het hielbeen trekt.

2. 2. Kuitrek soleus (licht gebogen been)

   Dezelfde uitgangshouding, maar buig nu het achterste knie licht (15 tot 20 graden). Druk de hiel in de grond en leun voorzichtig naar voren totdat uw kind de rek diep in het onderbeen voelt. Houd 30 seconden vast. Herhaal 3 keer per been, tweemaal per dag. Deze rek richt zich op de soleus, de diepe kuitspier die dicht bij het hielbeen kracht overbrengt.

Voer de oefeningen bij voorkeur uit na het sporten, als de spieren warm zijn. Uw kind mag een lichte rek voelen, maar geen pijn in de hiel.

Wanneer hulp zoeken?

Maak een afspraak als:

• Uw kind meer dan twee weken last heeft van hielklachten bij sport
• De pijn zo hevig is dat uw kind niet meer normaal kan lopen of sporten
• Uw kind op de tenen gaat lopen om de hiel te ontlasten
• Rust en aangepaste belasting na twee tot drie weken geen verbetering geven

U kunt direct een afspraak inplannen. Een verwijzing van de huisarts is niet nodig (DTP).

Veelgestelde vragen over Morbus Sever

Gerelateerde klachten