Verstuikte enkel en inversietrauma in Haarlem

Wat is een inversietrauma?

Bij een inversietrauma kantelt de voet naar binnen, meestal bij een misstap, een landing na springen of het betreden van een ongelijke ondergrond. De banden aan de buitenzijde van de enkel worden daarbij plotseling op rek gebracht. Het meest betrokken ligament is het ATFL (het anterolaterale enkelligament, het band aan de voor-buitenzijde van de enkel). Bij ernstigere letsels scheurt ook het CFL (calcaneofibulaire ligament, het band dat naar het kuitbeen loopt).

Een verstuikte enkel geneest in de meeste gevallen goed, mits goed gerevalideerd. Zonder gerichte revalidatie blijft de proprioceptie, het vermogen van het zenuwstelsel om de positie van de enkel precies te registreren, verminderd. Dat vergroot het risico op een nieuwe verzwikking aanzienlijk.

Bij terugkerende enkelverzwikkingen of chronische pijn na een inversietrauma is onderzoek naar de oorzaak zinvol.

Oorzaken en risicofactoren

Een eerste verzwikking is vaak pech. Terugkerende verstuikingen hangen samen met:

• Verminderde proprioceptie na een eerder inversietrauma zonder adequate revalidatie
• Zwakke peroneale spieren aan de buitenzijde van het onderbeen, die de enkel stabiliseren
• Overpronatie bij het lopen, waarbij de enkel structureel naar binnen belast wordt
• Hoge voetboog (pes cavus), waarbij de voet minder schokdemping biedt en sneller naar binnen kantelt
• Ongeschikt schoeisel zonder laterale ondersteuning bij sporten op ongelijke ondergrond

Symptomen

Acuut na een inversietrauma:

• Pijn aan de buitenzijde van de enkel, direct na het verzwikken
• Zwelling en soms bloeduitstorting rondom het enkelvlak
• Pijn bij belasten en bij bewegen van de enkel

Bij onvoldoende herstel of terugkerende klachten:

• Chronische pijn of zwelling aan de buitenzijde van de enkel
• Gevoel van een instabiele enkel bij lopen of sporten
• Regelmatig opnieuw verzwikken bij alledaagse bewegingen
• Verminderd vertrouwen in de enkel bij ongelijke ondergronden

Hoe worden enkelproblemen vastgesteld?

In mijn praktijk onderzoek ik bij wie zich meldt met terugkerende enkelverzwikkingen of chronische enkelpijn:

1. 1.Vragengesprek: hoe vaak verzwikt u de enkel, bij welke activiteiten, wat is er eerder al behandeld?
2. 2.Lichamelijk onderzoek: stabiliteitstest van de enkelbanden, palpatie van de pijnlijke structuren, beweeglijkheid van de enkel
3. 3.Loopanalyse en voetstandanalyse: is er sprake van overpronatie of een hoge voetboog die bijdraagt aan de instabiliteit?
4. 4.Proprioceptietest: beoordeling van het balans- en positievermogen van de enkel in vergelijking met de andere zijde

Mijn behandeling bij Podotherapie Holthuis

Na het onderzoek stel ik een persoonlijk behandelplan op. Afhankelijk van uw situatie kan dat bestaan uit:

• Steunzolen op maat: bij overpronatie als onderliggende factor kan een steunzool de voetstand corrigeren en de enkelpositie verbeteren. Meer over steunzolen →
• Schoenadvies: schoenen met goede laterale ondersteuning verminderen het risico op inversie, met name bij sport op ongelijke ondergrond
• Proprioceptie-oefeningen: gericht hersteltraining voor het balans- en positievermogen van de enkel
• Samenwerking: met fysiotherapeut voor functionele revalidatie, of met orthopeed bij vermoeden van bandruptuur of chronische instabiliteit
• Doorverwijzing naar sporters-pagina: bij sporten die veel enkelverzwikkingen geven: Sporters en hardlopen →

Zelfzorg en oefeningen

Deze oefeningen zijn algemene adviezen. Bij twijfel of klachten die verergeren tijdens uitvoering, stop en maak een afspraak voor persoonlijk advies.

Start pas met balansoefeningen als de acute pijn en zwelling zijn afgenomen en u normaal kunt belasten. Eerste fase na een inversietrauma: rust, ijs, compressie en hooghouden.

1. 1. Éénbeensstand (ogen open)

   Sta op de aangedane voet met licht gebogen knie. Houd de balans zo lang mogelijk, minstens 30 seconden. Herhaal 3 keer per kant, tweemaal per dag. Vergelijk de stabiliteit met de andere voet. Deze oefening traint het proprioceptieve systeem, het vermogen van de enkel om zijn eigen positie te registreren en bij te sturen.

2. 2. Éénbeensstand op onstabiel oppervlak

   Zodra de éénbeensstand op een vlakke ondergrond gemakkelijk gaat: herhaal op een gevouwen handdoek, een kussen of een balansschijf. Sta 30 seconden, 3 herhalingen per kant, tweemaal per dag. Het onstabiele oppervlak dwingt de enkelmuscultuur en het zenuwstelsel harder te werken voor stabilisatie, wat de kans op een nieuwe verzwikking vermindert.

3. 3. Enkelmobiliteit (dorsaalflexie)

   Ga voor een muur staan, de voet 10 centimeter van de muur. Beweeg de knie recht vooruit naar de muur terwijl de hiel op de grond blijft. Raak de muur met de knie aan zonder de hiel op te tillen. Herhaal 10 keer per zijde, 2 keer per dag. Beperkte dorsaalflexie, het omhoog bewegen van de voet, is een risicofactor voor inversietrauma en vermindert door consequent oefenen.

Wanneer hulp zoeken?

Maak een afspraak als:

• U de enkel regelmatig opnieuw verzwikt, ook bij alledaagse activiteiten
• U de enkel als onzeker ervaart bij lopen, traplopen of sporten
• Pijn aan de buitenzijde van de enkel langer dan zes weken aanhoudt na een verzwikking
• U vermoedt dat uw voetstand bijdraagt aan de terugkerende klachten

U kunt direct een afspraak inplannen. Een verwijzing van uw huisarts is niet nodig (DTP).

Veelgestelde vragen over inversietrauma

Gerelateerde klachten