Naar hoofdinhoud

Coxartrose (heupslijtage) behandelen in Haarlem

In het kort

Coxartrose is slijtage van het heupgewricht, met pijn en stijfheid in heup of lies, vooral bij langer staan of lopen. Ik kan de heup ontlasten door het looppatroon te corrigeren met steunzolen op maat en eventueel beenlengteverschil te compenseren. Coxartrose is niet te genezen, maar veel patiënten houden er langer mee uit met de juiste ondersteuning.

Coxartrose is artrose van het heupgewricht: slijtage van het kraakbeen dat de heupkop en de heupkom bekleedt. De relatie tussen de voet en de heup is directer dan veel mensen beseffen. Ik onderzoek of een afwijkende voetstand of beenlengteverschil de heupbelasting vergroot en stel een behandelplan op.

Wat is coxartrose?

Het heupgewricht bestaat uit de heupkop (caput femoris, het ronde uiteinde van het dijbeen) en de heupkom (acetabulum, in het bekken). Beide gewrichtsvlakken zijn bedekt met kraakbeen dat de schokken opvangt en soepel bewegen mogelijk maakt. Bij coxartrose slijt dat kraakbeen: de laag wordt dunner, het oppervlak wordt onregelmatiger en de gewrichtsruimte versmalt.

Coxartrose veroorzaakt pijn in de lies, bil of aan de binnenzijde van de dij, stijfheid na rust en een beperkte loopcapaciteit. Verloren kraakbeen herstelt niet. De behandeling richt zich op pijnvermindering, behoud van mobiliteit en het vertragen van verdere slijtage.

Hoe beïnvloeden voetstand en beenlengte het heupgewricht?

De heup staat bovenaan de kinematische keten die begint bij de voet. Wat er onderaan in het looppatroon fout gaat, werkt door naar boven.

Bij een beenlengteverschil draagt het heupgewricht op het langere been bij elke stap een iets grotere kracht. Over jaren kan die asymmetrische belasting de kraakbeenslijtage versnellen. Een zoolcorrectie die het verschil compenseert, verdeelt de belasting gelijkmatiger. Meer over beenlengteverschil →

Bij overpronatie veroorzaakt de overmatige inwaartse rotatie van het been een veranderde positie van de heupkop in de kom. Die gewijzigde stand verandert de drukpunten in het gewricht, wat lokale slijtage in de hand werkt. Steunzolen die de pronatie beperken, normaliseren de rotatie en kunnen daarmee de heupbelasting verbeteren.

Niet elke coxartrose heeft een biomechanische oorzaak aan de voet. Maar bij eenzijdige of vroeg optredende heupklachten is het de moeite waard dit te beoordelen.

Oorzaken

  • Leeftijd, kraakbeen verliest met de jaren vocht en elasticiteit
  • Erfelijke aanleg voor heupgewrichtsafwijkingen
  • Heupdysplasie (onvoldoende bedekking van de heupkop)
  • Eerder trauma aan het heupgewricht
  • Beenlengteverschil dat leidt tot asymmetrische heupbelasting
  • Overgewicht dat de compressiekrachten op het kraakbeen vergroot
  • Overpronatie die de rotatiepositie van de heupkop beïnvloedt

Symptomen

  • Pijn in de lies, bil of aan de binnenzijde van de dij, met name bij bewegen
  • Stijfheid na rust, vooral bij de eerste stappen na het opstaan of lang zitten
  • Verminderd loopvermogen, moeilijker schoenen aantrekken of traplopen
  • Krakend gevoel (crepitatie) in het heupgewricht bij bewegen
  • Bij gevorderde artrose: pijn ook in rust of 's nachts

Hoe stel ik de diagnose?

  1. 1.Vragengesprek: pijnlokalisatie, dagelijkse beperkingen, eenzijdig of tweezijdig, beloop
  2. 2.Loopanalyse: hinkelt u tijdens het lopen, is er een Trendelenburg-patroon (bekken zakt naar de niet-aangedane zijde)?
  3. 3.Beenlengte en bekkenmeting: is er een beenlengteverschil dat de heupbelasting asymmetrisch maakt?
  4. 4.Drukplaatmeting: gewichtsverdeling en pronatiepatroon

De diagnose coxartrose wordt gesteld door de huisarts of orthopeed op basis van klachten en röntgenfoto. Ik werk met de al gestelde diagnose en focus op de biomechanische factoren.

Mijn behandeling bij Podotherapie Holthuis

  • Steunzolen op maat: met zoolcorrectie bij beenlengteverschil of pronatiebegeleiding, afhankelijk van de biomechanische bevindingen. Meer over steunzolen →
  • Schoenadvies: goed dempend schoeisel vermindert de schokbelasting op het heupgewricht bij elke stap
  • Oefenprogramma: heupmobilisatie en versterking van de heupstabilisatoren ondersteunen de gewrichtsstabiliteit
  • Samenwerking: met fysiotherapeut voor mobilisatie en krachtoefeningen, met orthopeed voor de medische behandeling

Wat kunt u verwachten?

Verloren kraakbeen herstelt niet. De behandeling richt zich op het verminderen van de klachten, behoud van loopvaardigheid en het verlagen van de biomechanische belasting die de slijtage versnelt. Bij veel patiënten nemen de klachten af als de asymmetrische belasting wordt gecorrigeerd.

Oefeningen bij coxartrose

Deze oefeningen zijn algemene adviezen. Bij twijfel of klachten die verergeren tijdens uitvoering, stop en maak een afspraak voor persoonlijk advies.

  1. 1. Heupmobilisatie in ruglig

    Lig op de rug met gestrekte benen. Trek het aangedane been op naar de borst, omsluit de knie met beide handen en maak langzaam kleine cirkels met het been, zo ver als pijnloos mogelijk. Maak 10 cirkels in elke richting. Herhaal tweemaal per dag. Deze beweging onderhoudt de gewrichtsmobiliteit en stimuleert de circulatie van de gewrichtsvloeistof.

  2. 2. Zijdelings been optillen (gluteus medius)

    Lig op de zijkant met gestrekte benen. Til het bovenste been langzaam op tot 30 à 45 graden, houd twee seconden vast en laat gecontroleerd zakken. Herhaal 15 keer per zijde, tweemaal per dag. De gluteus medius stabiliseert het bekken tijdens het lopen en vermindert het schommelende looppatroon dat vaak bij coxartrose optreedt.

  3. 3. Glute bridge (heupstrekking in ruglig)

    Lig op de rug met gebogen knieën en voeten plat op de grond. Druk de voeten in de grond en til het bekken langzaam op totdat heup, knie en schouder een rechte lijn vormen. Houd twee seconden vast en laat langzaam zakken. Herhaal 12 tot 15 keer, tweemaal per dag. Dit versterkt de gluteus maximus en de heupstrekspieren zonder grote compressie op het heupgewricht.

Wanneer hulp zoeken?

  • Eenzijdige heuppijn die aanhoudt of bij lopen toeneemt
  • Stijfheid die na rust niet verdwijnt
  • Asymmetrisch slijtagepatroon aan schoenen of een veranderend looppatroon
  • Een diagnose coxartrose en de vraag wat biomechanisch gedaan kan worden

U kunt direct een afspraak inplannen. Een verwijzing is niet nodig (DTP).

Veelgestelde vragen over coxartrose

Kan een podotherapeut coxartrose genezen?
Nee. Verloren kraakbeen in het heupgewricht herstelt niet. Een podotherapeut kan de biomechanische factoren aanpakken die de slijtage versnellen, zoals een beenlengteverschil of overmatige pronatie. Door die belasting te verminderen en gelijkmatiger te verdelen, kunnen de klachten afnemen en de progressie worden vertraagd. Dat is een waardevol doel, ook al wordt de artrose zelf niet ongedaan gemaakt.
Wanneer is een heupprothese noodzakelijk?
Een heupprothese wordt overwogen wanneer de pijn en beperkingen ondanks conservatieve behandeling onacceptabel zijn en de kwaliteit van leven sterk beïnvloeden. De orthopedisch chirurg stelt die indicatie. Na een prothese verandert de beenlengte soms iets, wat een aanpassing van de steunzolen nodig kan maken.
Helpt bewegen bij heupslijtage of versnelt het de slijtage?
Gematigd bewegen is gunstig. Kraakbeen heeft geen eigen bloedvaten en wordt gevoed door de gewrichtsvloeistof die bij bewegen circuleert. Overbelasting is schadelijk; rust in overmaat ook. Gedoseerd lopen, fietsen of zwemmen onderhoudt de gewrichtsmobiliteit en de spierfunctie zonder excessieve compressie. Ik adviseer welke activiteiten verantwoord zijn voor uw situatie.
Heb ik een verwijzing nodig?
Nee. Dankzij de Directe Toegankelijkheid Podotherapie (DTP) kunt u direct een afspraak inplannen bij Podotherapie Holthuis, zonder verwijzing van uw huisarts.
Worden steunzolen bij heupslijtage vergoed?
Podotherapeutische steunzolen worden vergoed via de aanvullende verzekering. Het vergoedingsbedrag verschilt per pakket. Het eigen risico geldt niet voor podotherapie.

Gerelateerde klachten

Een diagnose coxartrose stelt de vraag wat biomechanisch gedaan kan worden om de klachten te verminderen en de belasting te normaliseren. Een afspraak kunt u maken via 06-194 198 77, op werkdagen tussen 08:30 en 17:00.

Laatst bijgewerkt: 22 mei 2026 · Geschreven door Michael Holthuis, podotherapeut